سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
142
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ ناملايماتى كه به انسان برخورد مينمايد يا راجع بمال است يا جان يا اولاد و ترس بر فقدان يكى از اينها . و شايد سرّ اينكه اول از امور امتحانى خوف را معرفى فرموده همان خوف بر فقدان يكى از اين امور سهگانه است كه قبل از وقوع بر فقدان آنها انسان هميشه ميترسد كه مبادا آسيبى به آنها برخورد نمايد . در مرتبه دوم جوع و گرسنگى است كه در اثر فقر پديد ميگردد و روزه يكى از مصاديق آن بشمار ميرود . مرتبه سوم نقص مال است كه البته فقدان مال بسيار ناگوار است مخصوصا غنى و ثروتمندى كه فقير گردد . و در مرتبه چهارم آفات نفسانى است كه از زخم خوردن در ميدان نبرد و جهاد فى سبيل اللَّه يا ابتلا بامراض داخلى يا خارجى پديد ميگردد . و در مرتبه پنجم فقدان ثمرات و شايد مقصود از ثمرات ميوه دل انسان اولاد باشد كه مرگ اولاد از بالاترين مصيبات و ناملايمات محسوب ميگردد ، و از باب اينكه ترتيب لفظى مناسب ترتيب معنوى گردد شايد نقص ثمرات را در آخر بيان فرموده . وَ بَشِّرِ الصَّابِرِينَ الَّذِينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ خطاب بپيغمبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم است كه بشارت ده به اشخاصى كه در مصيبات و سختيها صبر و بردبارى پيشه خود ميكنند و از جزع و فزع خوددارى مينمايند . پس از آنكه مصيبات و ناملايمات را شماره مينمايد و مژده و بشارت ميدهد به صابرين در مقام بر مىآيد كه معرفى نمايد صابرينى را كه لايق بشارت ميباشند كيانند زيرا هر كسى لايق اين همه كرامت و فضيلت نيست اين است كه بشارت را مخصوص ميگرداند به كسانى كه صبر آنها از روى مبانى و اصل معتبر است كه بشارت بده به آنها به صلوات و رحمت و لطف مخصوصى از طرف پروردگارشان و آنان اشخاصى ميباشند كه وقتى برخورد